Τα Χριστούγεννα της προσφυγιάς

Της Αντιγόνης Μπούρα
25 Δεκεμβρίου, 2015. Είναι Χριστούγεννα… Η «Δύση» φόρεσε και πάλι τα καλά της, για να γιορτάσει ίσως τη μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης, την γέννηση του Ιησού Χριστού, ενός συμβόλου απόλυτης αγάπης και ανιδιοτέλειας. Η ίδια «Δύση» ξόδεψε σήμερα εκατομμύρια ευρώ για να ανάψει λαμπιόνια, να φωτίσει εμπορικά καταστήματα, να πυροδοτήσει εντυπωσιακά βεγγαλικά και να στολίσει κάθε γωνιά της, μεταμορφώνοντας έστω και λίγο την «ασχήμια της» σε κάτι λαμπερό και ψευδαίσθητο, που καμία σχέση δεν έχει με την καθημερινή «θηριώδη» όψη της.
Στους φανταχτερούς ευρωπαϊκούς δρόμους, υπάρχει λαοθάλασσα… Τα εμπορικά καταστήματα αυτές τις μέρες σφύζουν από κόσμο που τρέχει, μανιωδώς, να αγοράσει τα τελευταία (λες και είναι κυριολεκτικά τα τελευταία) του ψώνια. Όμως όχι, δεν υπάρχει μόνο αυτός ο κόσμος που η «Δύση» θέλει να προβάλλει και να θαμπώνει με τις τεχνητές και εφήμερες ομορφιές της.
Ανάμεσα σε εμάς τους ευτυχείς και πλούσιους από όλες τις απόψεις ανθρώπους, υπάρχουν άλλοι τόσοι -αν όχι περισσότεροι- που σήμερα θα μείνουν και πάλι σε κάποιο χαρτόκουτο των «στολισμένων» δυτικών δρόμων… Που θα μετανιώσουν για ακόμα μια φορά που γεννήθηκαν, γιατί θα απλώσουν και πάλι το χέρι τους ζητιανεύοντας για λίγο φαγητό… Που θα περπατήσουν για χιλιόμετρα υπό άθλιες συνθήκες, νηστικοί και βρώμικοι, προκειμένου να πλησιάσουν στη χώρα που ονειρεύονται απλά την επιβίωση…. Που θα στοιβαχτούν και πάλι σε πλοιάρια με κίνδυνο να πνιγούν, πριν φτάσουν σε κάποια ακτή στα ελληνοτουρκικά παράλια… Που θα φύγουν από την εμπόλεμη Συρία έντρομοι, απλά για να σωθούν… Που θα αφήσουν την τελευταία τους πνοή, στη διαδρομή…

Ζούμε τα Χριστούγεννα της προσφυγιάς… Τα Χριστούγεννα της απανθρωπιάς και των «ξεφτισμένων «ηθών… Τα Χριστούγεννα που η εορτή της αγάπη και της ανιδιοτέλειας που έφερε με τη γέννησή του ο Ιησούς, αντικαταστάθηκαν από την εφήμερη χαρά που προσφέρουν τα μπουζούκια ή το club που έχουμε κλείσει τραπέζι γι” απόψε ή τον ενθουσιασμό για την αγορά του καινούργιου i-phone. Και όλοι αυτοί οι συν-άνθρωποι; Στο πουθενά… Ναι, είναι τα Χριστούγεννα της προσφυγιάς… Ζήσαμε και εμείς, οι Έλληνες, προσφυγιά… Είδαμε, βιώσαμε και καταγράψαμε το βίαιο πρόσωπό της που τώρα, ίσως βολικά ξεχνάμε, φτάνοντας στο σημείο να κατηγορούμε τους ξένους ότι αυτοί είναι που «βρωμίζουν» τον τόπο μας.

Ακολουθεί απόσπασμα από το βιβλίο του Βασίλη Τζανακάρη «Στο όνομα της προσφυγιάς – Aπό τα δακρυσμένα Χριστούγεννα του 1922, στην αβασίλευτη δημοκρατία του 1924».

Για την Ελλάδα και τους Έλληνες τα Χριστούγεννα του 1922 είναι θλιβερά. Απελπισμένοι και με δάκρυα στα μάτια, οι πρόσφυγες τριγυρίζουν στους δρόμους της Αθήνας, σέρνοντας τα πόδια τους άλλοτε έξω από τα υπουργεία και τις κρατικές υπηρεσίες που στήθηκαν γρήγορα γρήγορα ώστε να βοηθήσουν κάπως την κατάσταση, κι άλλοτε έξω από τα πλουσιόσπιτα που, ενώ υποσχέθηκαν, στη συνέχεια τους έκλεισαν κατάμουτρα την πόρτα. Είναι δάκρυα του απόλυτου πόνου και βήματα μοναχικά, απελπισμένα, που πάνε κι έρχονται μέσα σε πρωινά τυλιγμένα με ομίχλη, σαν σε άσηπτη γάζα χειρουργείου.
Δάκρυα που δεν λένε να στερέψουν, βήματα αργά, αβέβαια, και ατέλειωτες σειρές ανυπόδητων μικρών και μεγάλων που στριμώχνονται μπροστά από τα καζάνια που αχνίζουν με τη σούπα από μπλιγούρι ή τη φασουλάδα, αγνοώντας το ξεροβόρι που τους περονιάζει τη σάρκα καθώς προχωρούν κλαίγοντας και αναστενάζοντας, έτσι όπως μόνο η προσφυγιά ξέρει να κλαίει και να αναστενάζει…
Ένα πλήθος από αδύνατους ανθρώπους, κουρελιάρηδες, που σε πιάνει λύπηση κι απελπισία να τους βλέπεις. Με τα ντρίλινα, μονόχρωμα φορέματα, που μέσα τους πλέουν οι περισσότεροι – τα παιδιά σίγουρα χωρίς παπούτσια –, με τα πόδια τους παγωμένα, ματωμένα, βρόμικα.
Τέτοια καζάνια, ή καλύτερα τέτοια συσσίτια, με τις ιδρωμένες κυρίες των διάφορων επιτροπών και τα ανασηκωμένα μανίκια τους, έχουν στηθεί σε πολλά κεντρικά κι απόκεντρα σημεία της Αθήνας, του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, σε όλες σχεδόν τις πόλεις, ώστε οι πρόσφυγες να μπορούν να γευτούν ένα ζεστό πιάτο φαγητό, ένα ποτήρι γάλα τα παιδιά, να στυλωθούν στα πόδια τους, να βρουν τη δύναμη ν’ αντέξουν τον αβάσταχτο πόνο.
Παιδιά, γέροντες, γυναίκες περνάνε τώρα ατέλειωτες μέρες υπομονής και εγκαρτέρησης. Δακρυσμένοι. Ανέστιοι. Απογοητευμένοι. Με κυρίαρχη εικόνα, όπου κι αν γυρίσεις τα μάτια σου, εκείνη της φτώχειας και της θλίψης. Και επίδεσμοι, πολλοί επίδεσμοι, που μ’ αυτούς οι άνθρωποι τυλίγουν άλλοτε με φροντίδα και άλλοτε όπως όπως τα τραυματισμένα χέρια και πόδια τους.

Ένας ολόκληρος λαός στο αποκορύφωμα της μετοικεσίας του, καθώς προσπαθεί να καταλάβει πώς έγινε και από τη μια στιγμή στην άλλη βρέθηκε ριγμένος από την εδώ μεριά του Αρχιπελάγους. Βαθιές και χαίνουσες είναι οι από μέσα τους πληγές, και θ’ αργήσει να τις κλείσει ο χρόνος, καθώς δεν είναι εύκολο να δαμαστεί ο μεγάλος φόβος του ανθρώπου μπροστά στο άγνωστο της αυριανής μέρας».
Αυτές τις μέρες, ας θυμηθούμε την ανθρώπινή μας ταυτότητα… Τα Χριστούγεννα, που οι «σωτήρες της Δύσης» ξόδεψαν τόσα εκατομμύρια για στολίδια, όσοι και οι άνθρωποι που θα μπορούσαν να θρέψουν, ας φέρουμε στο φως ο,τι καλό έχουμε για τον συνάνθρωπο. Γιατί στο φως, η γυμνή ανθρωπιά λάμπει πάντα περισσότερο από την εντυπωσιακά στολισμένη αθλιότητα… 

idreamteam.gr