Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΥ

Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΥ

Γράφει ο Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Η εκκλησιαστική περιουσία, η μισθοδοσία των κληρικών μας και η

διευθέτηση άλλων εκρεμμούντων οικονομικών θεμάτων μεταξύ πολιτείας και εκκλησίας, στην ιστορική εκπόρευση του σύγχρονου ελληνικού κράτους, είναι το αντικείμενο του νέου βιβλίου του σεπτού αρχιεπισκόπου μας Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ-ου Ιερωνύμου. Τα ζέοντα αυτά προβλήματα περιβεβλημένα με την αχλή της ελλειπούς ενημέρωσης, αλλά και την σύμφυτη με τον χειρισμό τέτοιων θεμάτων, αδόκιμη συμπεριφορά των δημοσιογράφων, έχουν πολλές φορές απασχολήσει την κοινή γνώμη και έχουν δημιουργήσει επίπλαστες εντυπώσεις και αναληθή εικόνα στην ελληνική κοινωνία για την εκκλησιαστική περιουσία, με όλα τα γνωστά μας παρεπόμενα. Ιδία σήμερα που ο ελληνικός λαός πέννεται απο την φοβερή μάστιγα του μνημονίου -  ως θλιβερός απότοκος της μεταπολιτευτικής πολιτικής μας τάξης, που βυθισμένη στην κομματική ιδιοτέλεια και στις κραυγαλέες ανεπάρκειές της, δεν φρόντισε να εκσυγχρονίσει την εθνική οικονομία και την άφησε έρμαια, των χρόνιων αδυναμιών και δυσπλασιών της – ο μύθος της δήθεν εκκλησιαστικής περιουσίας, εξάπτει την φαντασία του ελληνικού λαού και δημιουργεί αναληθείς και άδικες προς το πολυεπίπεδο κοινωνικό έργο της εκκλησίας μας εντυπώσεις. Απέναντι σ΄αυτή την ιστορική στρέβλωση που αίρει τις ρίζες στις απαρχές της σύστασης του νεοελληνικού κράτους, ο εμπνευσμένος μας ιεράρχης κ-ος Ιερώνυμος, που πέρα απο τις λαμπρές μεταπτυχιακές του σπουδές στο φάσμα της Αρχαιολογίας και της Θεολογίας στα Πανεπιστήμια του Γκράτς και του Μονάχου, έχει και ένα οιστρηλατημένο συγγραφικό έργο, με αποκορύφωμα της αναγνώρισής του, την βράβευσή του απο την Ακαδημία Αθηνών, επιχειρεί με το παρόν βιβλίο του, να ρίξει άπλετο φώς στο μείζον θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας, να αναδείξει όλες τις αθέατες διαστάσεις της, παραθέτοντας πλούσιο και δυσεύρετο τεκμηριωτικό υλικό, όπως νομολογία, αποφάσεις δικαστηρίων, ιστορική εξέλιξη του θέματος και εν τέλει, να αποκαταστήσει την αλήθεια γύρω απο το νευραλιγικό αυτό θέμα.

Ο εμπνευσμένος ιεράρχης μας επιχειρεί με την πολυεστιακή επιστημονική του όραση, αλλά και με την ευρυδιάστατη θεολογική του παιδεία, μια πανοραμική παρουσίαση του ζητήματος της εκκλησιαστικής περιουσίας σε όλη του την ιστορική εξέλιξη, που αναπέμπει σε ιστορία δυο χιλιάδων χρόνων. Εστιάζοντας  στο ελπιδοφόρο ξεκίνημα για τα εκκλησιαστικά μας πράγματα, με την εμφάνιση στο πολιτικό μας πεδίο του αοιδίμου εθνάρχη Ελευθερίου Βενιζέλου και την κακή τροπής τους, με την εμφάνιση του επάρατου διχασμού και την απερίσκεπτη συμπεριφορά της τότε εκλλησιαστικής ηγεσίας. Στην  αυθαίρετη απαλλοτρίωση χιλιάδων στρεμμάτων εκλλησιαστικής γής απο την πολιτεία, χωρίς να καταβληθούν οι οφειλόμενες αποζημιώσεις, μέχρι και την σύσταση του τρίτου κατα σειρά ταμείου της εκλλησίας του γνωστού μας, μέχρι πρόσφατα ΟΔΕΠ, όπου και τα προοριζόμενα για αυτόν χρήματα απο τις απαλλοτριώσεις, δεν περιήλθαν ποτέ στο ταμείο του – κάτι που θα έλυνε οριστικά το εφημεριακό πρόβλημα- διότι ενέσκηψε ο φονικός Β΄παγκόσμιος πόλεμος, που έδωκε τέλος στην προσπάθεια. Στις αλλεπάλληλες επιδρομές που εδέχθη η ελλαδική εκκλησία για την άδικο απαλλοτρίωση της περιουσίας της, χαρακτηστιστική και ως πρός τον χαρακτήρας της, αλλά και ως πρός την νομική καταδίκη της, απο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είναι αυτή του 1987 με τον Νόμο 1700, ή Νόμο Τρίτση όπως ονομάστηκε απο το όνομα του εισηγητή υπουργού παιδείας και θρησκευμάτων τότε, μακαριστού Αντώνη Τρίτση. Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου κατόπιν προσφυγής της εκκλησίας της Ελλάδος που ακολούθησε, υπήρξε κόλαφος, μα και δίδαγμα για κάθε αντίστοιχη μελλοντική επιβουλή. Το Δικαστήριο απεφάνθη ότι «Ουδείς, είτε φυσικόν είτε νομικόν πρόσωπον» στερείται της περιουσίας του χωρίς τη σχετική αποζημίωση. Παράλληλα όμως με την έμπεδη νομική τεκμηρίωση γύρω απο το ακανθώδες θέμα της εκκλησιαστής περιουσίας, όπου και καταρρίπτει τον μύθο για τους «δήθεν θησαυρούς και πακτωλούς χρημάτων που κρύπτονται αυτάρεσκα και εγωιστικά σε εκκλησιαστικά θησαυροφυλάκια», ο λαμπρός ιεράρχης μας κ-ος Ιερώνυμος, με τους θεολογικούς τους κατοπτρισμούς γύρω απο το ηθικά ευγενές θέμα της φιλανθρωπίας της εκκλησίας, παραθέτει σπανίας θεολογικής και αισθητικής αξίας χωρία για την φιλανθρωπία, των μεγάλων πατέρων της εκκλησίας μας, που προσανατολίζουν εύδοια της συνειδήσεις. Σταχυολογούμε πρός τέρψιν των αναγνωστών ένα απόσπασμα ομιλίας του απαράμιλλου πατέρα και θεολόγου της εκκλησίας μας, επισκόπου Καισαρείας και ενός εκ των τριών Ιεραρχών Μεγάλου Βασιλείου, που παραθέτει με θεολογική εμβρίθεια στο βιβλίο του, ο ιδεοφόρος αρχιεπίσκοπός μας κ-ος Ιερώνυμος «Συ δε και ως ελαία κατάκαρπος έσο εν τω οίκω του Θεού, μηδέποτε γυμνούμενος της ελπίδος, άλλ΄αεί θάλλουσαν έχων περισεαυτόν την δια πίστως σωτηρίαν. Ούτω γαρ το αειθαλές του φυτού μιμήση και το πολύκαρπον δε αυτού ζηλώσεις, άφθονον την ελεημοσύνην εν παντί καιρώ παρεχόμενος». Και στην μετάφραση του συγγραφέως «Ο Μ. Βασίλειος συμβουλεύει τους πλουσίους της επισκοπής του να μιμούνται την γή και να είναι καρποφόροι σαν κι αυτήν, ώστε να μην φανούν κατώτεροί της. Η γή όμως δεν παράγει καρπούς για τον εαυτόν της αλλά για την ωφέλεια των ανθρώπων.Όταν ένας άνθρωπος χρησιμοποιεί τον πλούτο του σε καλά έργα, η ωφέλεια επιστρέφει σ΄αυτόν. Και ο πλούτος αυτός αποβαίνει ωφέλιμος για όλη την κοινωνία», «και πλούτου το μεν στάσιμον άχρηστον, το δε κινούμενον και μεταβαίνον κοινωφελές τε και έγκαρπον». Να σημειώσουμε ακόμα, ότι πέρα απο την σπουδαία συμβολή στο πεδίο της διαλεύκανσης του ακανθώδους θέματος της εκκλησιαστής περιουσίας απο τον συγγραφέα, με την έμπεδη νομική και ιστορική του τεκμηρίωση, απολαμβάνουμε την εκφραστική πολυμέρεια του αρχιεπισκόπου μας σ΄αυτήν την λαμπρή μελέτη του, που αναδεικνύει συνάμα τις επζίζηλες συγγραφικές του αρετές.

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι M.Sc Δ/χος Μηχανικός Ε.Μ.Π.
www.panosavramopoulos.blogspot.gr