"Ασπίδα" της πολιτιστικής κληρονομιάς στη Βοσνία

"Ασπίδα" της πολιτιστικής κληρονομιάς στη Βοσνία

Την 1η Φεβρουαρίου του 2013, το Εθνικό Μουσείο της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης στο Σαράγεβο συμπλήρωσε 125 χρόνια από την ίδρυσή του. Δεν επικρατούσε ατμόσφαιρα χαράς, αλλά θλίψης, καθώς ένα από σπουδαιότερα πολιτιστικά ιδρύματα της χώρας, που δημιουργήθηκε την περίοδο της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας και στεγάζει εκθέματα απ' όλο τον κόσμο, παρέμενε κλειστό από τις 4 Οκτωβρίου του 2012. Έξω από το κτίριο, πολίτες και πρώην εργαζόμενοι άφησαν 125 τριαντάφυλλα και άναψαν 125 κεράκια.

Στο Σαράγεβο, την πόλη του πολιτισμού και μία από τις πρώτες στην Ευρώπη που κατόρθωσε σε έναν κύκλο να φιλοξενήσει χριστιανικό ναό, τζαμί και συναγωγή, άλλοι έξι πολιτιστικοί οργανισμοί κινδυνεύουν, λόγω της αποτυχίας του περίπλοκου διοικητικού μηχανισμού να διασφαλίσει τη χρηματοδότησή τους από τον κεντρικό προϋπολογισμό με συστηματικό τρόπο. Οδυνηρό αποτέλεσμα, κάτοικοι και επισκέπτες της πόλης δεν έχουν πλέον πρόσβαση σε σημαντικές συλλογές έργων τέχνης και εκθέματα που μαρτυρούν την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.

Στις 4 Μαρτίου του 2013, το Εθνικό Μουσείο συμπλήρωσε έξι μήνες κλειστό. Την ίδια μέρα, περισσότερα από 225 πολιτιστικά ιδρύματα σε 40 χώρες και στις πέντε ηπείρους διέγραψαν συμβολικά ένα έκθεμα από τη συλλογή τους με κίτρινη ταινία σε ένδειξη αλληλεγγύης στην κρίση του πολιτισμού στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη. Ήταν η "Ημέρα Αλληλεγγύης Μουσείων".

Πώς ένωσαν τις δυνάμεις τους τόσο πολλοί οργανισμοί για να μην βυθιστεί στη λήθη και στη σιωπή ένα Μουσείο που διατηρήθηκε ακέραιο σε δύο Παγκόσμιους Πολέμους και στις συγκρούσεις της δεκαετίας του 1990;

Ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση και έκκληση μιας ομάδας διανοουμένων, καλλιτεχνών και ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στο χώρο του πολιτισμού σε όλα τα μέρη του κόσμου και αποφάσισαν να συντονιστούν με στόχο την ευαισθητοποίηση του κόσμου στα προβλήματα που δημιουργεί το "Λουκέτο στον Πολιτισμό" της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης.

Το CULTURESHUTDOWN.ΝΕΤ είναι μία ψηφιακή κοινότητα που αναπτύχθηκε από μία πρωτοβουλία πολιτών ως απάντηση στην οξεία κρίση, το κλείσιμο του Εθνικού Μουσείου και τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν άλλα έξι μεγάλα πολιτιστικά ιδρύματα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Η πλατφόρμα δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο του 2012 από την Άζρα Ακσάμιγια, βοσνιακής καταγωγής βοηθό καθηγήτρια Τέχνης, Πολιτισμού και Τεχνολογίας στο M.I.T. Massachusetts Institute of Technology των ΗΠΑ και τον Μαξιμίλιαν Χάρτμουθ, ιστορικό τέχνης στο Ινστιτούτο The Netherlands της Κωνσταντινούπολης με τη σύμπραξη μίας ομάδας ακαδημαϊκών, καλλιτεχνών, βιβλιοθηκονόμων και άλλων ακτιβιστών του πολιτισμού που ζουν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και άλλες χώρες των Βαλκανίων, στην Αυστρία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και στις ΗΠΑ και στον Καναδά.

To CULTURESHUTDOWN λειτουργεί μέσω πλατφόρμας στο διαδίκτυο και με άλλες ψηφιακές τεχνολογίες συνδέει ανθρώπους με τις δημιουργικές αντιδράσεις τους στην κρίση. Η κοινότητα εργάζεται προς την κατεύθυνση της επίλυσης της κρίσης μέσω καινοτόμων προγραμμάτων και της καλλιέργειας διαβούλευσης για τη θέση και την αποστολή των πολιτιστικών ιδρυμάτων στη ζωή της χώρας σε θεωρητικό, καθώς επίσης και σε πρακτικό επίπεδο.

"Ασύνδετη με την κυβέρνηση ή κάποιο πολιτικό κόμμα, η πρωτοβουλία στοχεύει στην αφύπνιση της συνείδησης σε παγκόσμιο επίπεδο για την κρίση των κρατικών πολιτιστικών οργανισμών της περιοχής και ευρύτερα, μέσω ποικιλίας μέσων, από την παροχή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο έως τη δημιουργία καλλιτεχνικών προγραμμάτων και την επεξεργασία και διατύπωση προτάσεων και συστάσεων για την πολιτική στον τομέα του πολιτισμού. Δεν επιδιώκει να μονοπωλήσει ή να κυριαρχήσει σε αυτή τη συζήτηση, αλλά να παράσχει μία διεθνή πλατφόρμα για να αντιμετωπίσει αυτή την κρίση στην πολιτιστική κληρονομιά της Βοσνίας και να παρουσιάσει διάφορα προγράμματα που αποτελούν ένα ευρύ φάσμα από ιδέες και γνώμες" δήλωσε η Άζρα Ακσάμιγια στο ΑΠΕ - ΜΠΕ.
Κ. Γιαννίκη /www.amna.gr